Canh tác hữu cơ hiện đang khẳng định vị thế là xu hướng tất yếu của nền nông nghiệp tương lai, đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội, nơi nhu cầu về thực phẩm sạch và an toàn luôn ở mức cao.
Giá trị từ phương thức canh tác hữu cơ
Tại xã Hiệp Thuận (Phúc Thọ, Hà Nội), mô hình nông trại hữu cơ Gen Xanh đang minh chứng rõ nét cho những giá trị đa lợi ích mà phương thức canh tác bền vững này mang lại.
Trong khi nhiều nông dân đau đầu với tình trạng "được mùa mất giá", trang trại Gen Xanh ngày càng phát triển, đạt lợi nhuận cao nhờ hướng đi nông nghiệp xanh, đặc biệt là sản xuất rau củ hữu cơ. Theo chia sẻ từ những người trực tiếp làm nông nghiệp hữu cơ, sản phẩm của họ có giá bán cao gấp nhiều lần so với rau thường, nhưng vẫn luôn trong tình trạng "cung không đủ cầu".
Anh Nguyễn Đức Chinh, người sáng lập nông trại Gen Xanh cho biết: "Giá rau hữu cơ thường cao gấp đôi, gấp ba, thậm chí gấp bốn lần so với rau thông thường. Như ổi chẳng hạn, ở ngoài chợ bán vài nghìn đồng một ký, nhưng ổi hữu cơ của chúng tôi có giá 40.000 đồng/kg mà không có đủ hàng để bán".
Sở dĩ sản phẩm hữu cơ có giá cao và dễ bán là do người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe và sẵn sàng chi trả để có được thực phẩm sạch. Nông dân sản xuất hữu cơ cũng không phải lo lắng về biến động thị trường, bởi sản phẩm làm ra thường được khách hàng đặt trước và giao tận nhà.
Điều đáng nói là, việc chuyển sang canh tác hữu cơ không chỉ mang lại lợi nhuận kinh tế cao hơn mà còn thay đổi nhận thức của chính những người nông dân.
"Ngày xưa, khi chúng tôi mới bắt đầu làm hữu cơ, các bác nông dân ở đây cứ bảo là 'không phân hóa học, không thuốc trừ sâu thì làm sao mà trồng được'. Họ thấy chúng tôi không phun thuốc trừ sâu thì họ khó chịu. Rau hữu cơ lúc đầu họ cũng không thích ăn lắm", anh Chinh chia sẻ
Tuy nhiên, thời gian đã chứng minh hiệu quả của phương pháp canh tác hữu cơ. Nông dân dần nhận ra những tác hại của việc lạm dụng hóa chất trong nông nghiệp và bắt đầu thay đổi cách nhìn.
"Bây giờ, rau hữu cơ của chúng tôi mà còn dư là các bác lấy hết. Họ sợ phun thuốc nhiều thì ảnh hưởng đến sức khỏe, nên là nhận thức của họ thay đổi nhiều".
Cũng theo anh Nguyễn Đức Chinh, lợi ích hàng đầu và trực tiếp nhất của canh tác hữu cơ là bảo vệ sức khỏe con người. Người nông dân được giải phóng khỏi nguy cơ phơi nhiễm hóa chất độc hại từ thuốc trừ sâu, diệt cỏ, trong khi người tiêu dùng có thể an tâm sử dụng nông sản sạch, không tồn dư hóa chất, góp phần giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh nan y và cảm nhận trọn vẹn hương vị tự nhiên, giàu dinh dưỡng.
Anh Nguyễn Đức Chinh - người sáng lập ra Nông trại hữu cơ Gen Xanh với mục tiêu thực hiện mô hình canh tác hữu cơ. Ảnh: Đức Tâm.
Với chuyên môn là tiến sĩ nông nghiệp từng công tác tại Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, anh Chinh nhấn mạnh đóng góp tích cực của canh tác hữu cơ đối với việc bảo vệ và phục hồi hệ sinh thái nông nghiệp. Anh cho rằng, việc loại bỏ hoàn toàn hóa chất giúp tái tạo sức sống cho đất. Minh chứng thực tiễn từ khu vườn của Gen Xanh là sự phong phú của hệ vi sinh vật và sự gia tăng số lượng giun đất – những dấu hiệu quan trọng của một môi trường đất khỏe mạnh, tơi xốp, có khả năng chống thoái hóa và xói mòn hiệu quả.
Nông trại hữu cơ Gen Xanh tại Hiệp Thuận, Hà Nội thực hiện mô hình canh tác hữu cơ đem lại nhiều lợi ích cho sức khoẻ và môi trường. Ảnh: Đức Tâm.
Với sự dày dạn kinh nghiệm về canh tác hữu cơ, anh Chinh cho rằng rào cản lớn nhất đối với những ai muốn theo đuổi mô hình này chính là vấn đề đất đai. Không chỉ là sự khan hiếm đất canh tác nói chung, mà quan trọng hơn là việc tìm kiếm nguồn đất sạch, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của sản xuất hữu cơ, lại càng trở nên nan giải.
"Đất ở đâu cũng sẽ có ô nhiễm, thậm chí lên miền núi cũng không tránh khỏi," anh Chinh chia sẻ.
Anh cho rằng mình may mắn khi tìm được khu vực trang trại Gen Xanh hiện tại ở xã Hiệp Thuận - nơi nguồn nước được quản lý cho mục đích sinh hoạt - mới có thể phần nào đáp ứng được yêu cầu. Anh Chinh cũng thẳng thắn bày tỏ lo ngại về việc các vùng lân cận quanh đây có thể sử dụng thuốc trừ sâu, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình canh tác hữu cơ của trang trại.
Khuyến khích phát triển nông nghiệp đa giá trị
Trong điều kiện diện tích đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp thì nông nghiệp tích hợp đa giá trị sẽ tạo ra giá trị gia tăng tối ưu trên một đơn vị diện tích canh tác. Đây được coi là sự kết hợp hài hòa nông nghiệp truyền thống với các mô hình nông nghiệp hữu cơ thông minh tuần hoàn.
Nắm bắt nhu cầu ngày càng cao về không gian xanh và trải nghiệm thiên nhiên của người dân đô thị, gia đình ông Nguyễn Hữu Hùng tại xã An Thượng, huyện Hoài Đức, Hà Nội đã mạnh dạn chuyển hướng sang trồng nho hạ đen theo mô hình đa giá trị. Không chỉ tập trung vào thu hoạch quả, trang trại nho của ông Hùng còn mở cửa đón du khách đến tham quan, trực tiếp trải nghiệm quy trình chăm sóc và thưởng thức những chùm nho chín mọng ngay tại vườn.
Mô hình trồng nho kết hợp du lịch trải nghiệm của ông Nguyễn Hữu Hùng tại Hoài Đức, Hà Nội. Ảnh: NVCC.
Chia sẻ về mô hình độc đáo này, ông Hùng cho biết, dù vốn đầu tư ban đầu có phần lớn hơn so với canh tác truyền thống, nhưng cách làm này đã mang lại giá trị kinh tế cao và nhiều lợi ích thiết thực cho cộng đồng. "Làm như thế này, bà con mình được tiếp cận thực phẩm ngon, sạch ngay tại địa phương", ông Hùng nhấn mạnh, đồng thời bày tỏ niềm vui khi trang trại nho còn trở thành điểm đến hấp dẫn cho trẻ em đến tham quan và vui chơi.
Mô hình kết hợp nông nghiệp với du lịch sinh thái này đang chứng minh hiệu quả, không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình ông Hùng mà còn góp phần làm phong phú thêm các hoạt động trải nghiệm ngoại ô cho người dân Thủ đô.
HIện nay Hà Nội đang khuyến khích các doanh nghiệp nông nghiệp tập trung khai thác hiệu quả sản xuất nông nghiệp đa giá trị. Đối với công tác khuyến nông, hướng tới nâng cao chất lượng nông sản, thay đổi tư duy sản xuất của người nông dân, chuyển từ "tư duy sản xuất" sang "tư duy kinh tế", hướng tới những giá trị xanh, an toàn và bền vững. Trung tâm Khuyến nông Hà Nội đã đẩy mạnh triển khai các mô hình trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản theo hướng hữu cơ, VietGAP, ứng dụng công nghệ cao.
Ngoài hỗ trợ thực hiện mô hình trình diễn, Trung tâm còn đẩy mạnh hướng dẫn, tuyên truyền, khuyến cáo nông dân sử dụng các chế phẩm sinh học, các loại thuốc có nguồn gốc sinh học, thảo mộc trong sản xuất nhằm quản lý tốt dịch bệnh, hạn chế tối đa việc sử dụng các loại thuốc hóa học. Đồng thời, khuyến khích bà con ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ trong sản xuất nông nghiệp nhằm giảm chi phí vật tư đầu vào, chủ động tưới tiêu, nhiệt độ, ánh sáng… để cây trồng, vật nuôi có điều kiện sinh trưởng và phát triển tốt nhất, hướng tới nền nông nghiệp xanh, an toàn sức khỏe.
Nguồn: https://nongnghiep.vn/nong-dan-ha-noi-hao-hung-trien-khai-mo-hinh-nong-nghiep-xanh-d745099.html
Bình luận (0)